Russian Medium Range Air-to-Air missile

Vympel R-77 AAM-AE

RVV-AE

AA-12 ADDER

موشک جدید میان برد راداری فعال R-77 (نام ناتو: AA-12 یا آدر: Adder) چند سالی است که به مرحلهء تولید انبوه رسیده است. برد موثر این موشک بین 90 تا 100 کیلومتر است که این برد، حداقل 50 کیلومتر از آمرام آمریکایی بیشتر است. R-77 همچنین قادر به مانورپذیری تا فشار 18 g و با سرعت 3 ماخ می‏باشد.

بر خلاف موشک فوق دوربرد R-37 که پروژهء ساخت و توسعهء آن به شدت محرمانه حفظ می‏شود، برای موشک R-77 تبلیغات فراوانی برای صدور آن به کشورهای جهان سوم به راه انداخته شده و گفته می‏شود که چندین کشور، همچون مالزی، پرو، هند و چین آن را خریده‏اند. R-77 در روسیه با کد RVV-AE شناخته می‏شود ولی برای معرفی آن به غرب نام AAM-AE انتخاب شده است که به معنی «موشک هوا به هوای فعال صادراتی» می‏باشد. (AAM-AE = Air to Air Missile, Active, Export)

تصویری از طرح درونی R-77

طراحی و توسعه

برنامهء توسعه و تولید R-77 به سال 1982 آغاز گردید. ابتدا در نظر بود که این موشک، نقش‏های تاکتیکی و استراتژیکی گوناگونی را برعهده بگیرد. این موشک را می‏توان بر ضد انواع جنگنده‏ها، هلیکوپترها و هواپیماهای بدون خلبان و همچنین به منظور دفاع در برابر موشکهای هوا به هوای میان برد و دوربرد غربی نظیر AIM-120 (آمرام) و AIM-54 (فونیکس) و سطح به هوای پاتریوت و آرو به کار برد.

یکی از نیازمندی‏های اصلی طراحی R-77 این بود که طرح خاص آن بتواند سطح مقطع راداری هواپیمای حامل این موشک را کاهش دهد تا این موشک بتواند به سهولت در درون پایلون‏های داخلی حمل شود. در نتیجه، R-77 به بالهای مستطیل شکل باریک و کشیده و سطوح کنترل تاشونده مجهز گردید. سطوح کنترل منحصر به فرد R-77 عبارتند از: چهار دم مستطیلی شبکه ای شکل در انتهای بدنهء موشک.

تصاویری از سطوح کنترلی شبکه‏ای شکل و منحصر به فرد R-77

اگرچه پسا و سطوح مقطع راداری این شکل‏بندی بیشتر از سطوح دم متعارف می‏باشد ولی امتیازهای آن مهم‏تر می‏باشند. به ویژه مساحت این گونه دم، بیشتر است و در نتیجه مانورپذیری آن نیز بسیار بیشتر می‏شود، ضمن اینکه ابعاد و وزن آن نیز کمتر است.

این موشک، فعال کننده‏های کوچکتری نیز دارد. همچنین زاویهء Stall (واماندگی) آن بیش از 40 درجه می‏باشد که بازهم بر مانورپذیری موشک به طرز فوق العاده‏ای می‏افزاید. قابلیتهای بسیار قوی R-77 باعث می‏شود که این موشک بتواند هدفهایی که تا 12 g مانور می دهند را به راحتی مورد حمله و اصابت قرار دهد.

موشک R-77 اندکی پس از شلیک توسط جنگندهء Su-33

جستجوگر راداری فعال (Active Radar Finder)

در جریان مراحل اولیهء پرواز، موشک به وسیله سیستم پرواز اتوماتیک هدایت می‏شود و اصلاح مسیر آن تا رسیدن به هدف را، سیستم کنترل شلیک هواپیما از راه یک خط انتقال دهنده اطلاعات (Data Link) انجام می‏دهد. در هنگام دستیابی به فاصلهء مناسب تا هدف که تشخیص آن به وسیلهء سیستم کنترل‏گر هواپیمای شلیک‏کننده تعیین می‏شود، جستجوگر موشک، شروع به فرستادن امواج نموده و هومینگ (آشیانه یابی) نهایی به طور مستقل از هواپیمای شلیک کننده، ادامه می‏یابد.

سیستم کنترل شلیک هواپیما همچنان به محاسبات فرمانهای کنترل جهت اصلاح مسیر موشک ادامه می‏دهد تا در صورت گم کردن هدف به وسیلهء سیستم هومینگ موشک، سیستم هومینگ هواپیمای شلیک کننده، بتواند هدفگیری صحیح را از سر بگیرد. در مسافتهای بسیار کوتاه، جستجوگر فعال موشک به محض شلیک، فعال می‏شود و موشک به طور کامل مستقل به سمت هدف سیر می‏کند.