F-35 از دل برنامهء X-35 سربرآورد كه اين پروژه به نام جنگندهء ضربتي مشترك يا Joint Strike Fighter يا JSF شناخته مي‏شد. علت اين نام گذاري نيز اشتراك و همكاري كشورهاي مختلف علي‏الخصوص بريتانيا در طراحي و توليد اين جنگنده بوده است. سرمايه‏گذاران عمده و اصلي توليد اين جنگنده نيز بريتانيا و ايالات متحده آمريكا بودند و ساير كشورهاي شريك نظير تركيه، هزينه‏هاي مازاد را تامين نمودند. اين جنگنده با همكاري تيم صنايع هوافضا به رهبري كارخانجات لاكهيد مارتين با همراهي صنايع هواپيماسازي نورثروپ – گرومن و صنايع هوافضاي بريتانيا يا BAE Systems به عنوان قطعه‏ساز اصلي طراحي و ساخته شد. هواپيماي اثباتگر تكنولوژي، به سال 2000 پرواز نمود و نمونهء توليد شدهء صنعتي، اولين پروازش را به تاريخ 15 دسامبر 2006 به انجام رسانيد. نيروي هوايي ايالات متحده، برنامه‏اي براي در اختيار گرفتن تعداد 1763 فروند از اين جنگنده، جهت جايگزيني جتهاي قديمي F-16A/B درنظر دارد.

طراحي (نيازمندي‏هاي برنامهء JSF)

برنامهء JSF جهت جايگزيني انواع گوناگوني از هواپيماها طرح‏ريزي شد تا از هزينه‏هاي توليد چند نوع مختلف از هواپيماهاي جنگي جديد كاسته شود. طبق اين برنامه، جهت برآورده ساختن نيازهاي گوناگون نيروهاي مسلح، مقرر گرديد سه گونهء مختلف از اين هواپيما كه در 80 درصد قطعات باهم مشترك هستند، ساخته شود:

* جنگندهء F-35A با قابليت نشست و برخاست متعارف (CTOL)

*  جنگندهء F-35B با قابليت برخاست در مسافت و كوتاه و نشست عمودي (STOVL)

* جنگندهء F-35C جهت حمل به وسيلهء ناوهاي هواپيمابر (CV)

جنگندهء F-35 به نحوي طراحي شده است كه حداقل تا سال 2040 به عنوان جنگندهء طراز اوّل ضربتي در خدمت باقي بماند. ضمن اينكه اين قابليتهاي افزون‏تر، در كنار برد رزمي بيشتر و نياز به امور لجستيكي كمتر نسبت به هواپيماهاي پيشين بدست مي‏آيند. قابليت رزم هوا به هواي اين جنگنده، پس از F-22 Raptor در مقام دوّم قرار مي‏گيرد.

در کابین F-35 خبری از ادوات آنالوگ نیست و به جای آنها،

یک نمایشگر واید، کلیهء اطلاعات را در اختیار خلبان قرار می دهد

ويژگيهاي خاص در طراحي F-35 عبارتند از:

* چهار مرتبه قدرت بيشتر نسبت به جنگنده‏هاي پيشين در نبردهاي هوا به هوا

* هشت مرتبه قدرت بيشتر در عمليات عليه اهداف زميني

* سه مرتبه قدرت بيشتر در ماموريتهاي شناسايي – تجسسي و شكستن پدافند هوايي

جت X-32 ساخت بوئينگ و جت X-35 ساخت لاكهيد مارتين

قبل از انتخاب نهايي در سال 2001 كه در نهايت X-35 برگزيده گرديد

جنگندهء تهاجمي مشترك، نيازهاي مشترك چندين نوع مختلف از جنگنده‏‎هاي در حال خدمت را برآورده خواهد ساخت. قرارداد نهايي ساخت JSF به تاريخ 16 نوامبر 1996 منعقد گرديد.

قرارداد طراحي و ساخت سامانه‏ها (SDD يا System Development and Demonstration) به تاريخ 26 اكتبر 2001 با كارخانجات لاكهيد مارتين منعقد شد. (پيشتر نيز در مناقصهء ساخت هواپيما، X-35 لاكهيد مارتين در برابر X-32 ساخت بوئينگ برنده شده بود) مقامات رسمي پنتاگون و وزير دفاع بريتانيا، لرد باخ (Lord Bach)، قابليتهاي X-35 را بسيار فراتر از X-32 ارزيابي كردند، اگرچه هردو نمونه، مطابق يا فراتر از نيازمند‏ي‏هاي اعلام شده بودند. نام گذاري جنگندهء جديد به F-35 باعث شگفتي در نزد مقامات لاكهيد مارتين گرديد زيرا آنها در كارخانه به اين هواپيما نام F-24 را اطلاق كرده بودند.

نام گذاري

به تاريخ 7 جولاي 2006، نيروي مقامات عالي‏رتبهء نيروي هوايي ايالات متحده، جنگندهء F-35 را به نام «آذرخش2» يا «Lightning II» اسم‏گذاري كردند. اين نام، جهت اداي احترام به جنگندهء جنگ جهاني دوّم ساخت لاكهيد كه P-38 Lightning و جنگندهء بريتانيايي دوران جنگ سرد كه English Electric نام داشت، انتخاب گرديد. نام‏هاي ديگري كه در ليست قرار گرفته بودند، عبارت بودند از: Kestrel، Phoenix، Piasa، Black Mamba، و Spitfire II. آذرخش2 يا Lightning II نامي بود كه ابتدا براي جنگندهء F-22 Raptor توسط كمپاني سازنده انتخاب گشته بود.

جنگندهء جنگ جهانی دوم P-38 ساخت لاکهید و

جنگندهء بریتانیایی English Electric که هردو لقب Lightning داشتند

طراحي

جنگندهء F-35 نسبت به F-22 Raptor، اندكي كوچكتر، داراي ظاهري تا حدي متعارف، تك موتوره مي‏باشد و به راستي از روي برادر بزرگتر خود يعني Raptor الگو گرفته است.

خروجي اگزوز موتور اين هواپيما، بر اساس هواپيماهاي مدل 200 ساخت جنرال دايناميكس ساخته شده است. (هواپيماي Model 200، جنگنده‎اي عمودپرواز يا VTOL بود كه به سال 1972 جهت خدمت بر روي كشتي‏ها كنترل دريايي ساخته شد)

جنگندهء F-35A به محل نمايش عمومي حمل مي‏شود. (7 جولاي 2006)

تيم مشتركي كه بين لاكهيد و دفتر طراحي ياكولوف در دههء 1990 تشكيل شد، برخي گمانه‏زني‏ها را دربارهء ارتباط بين دو هواپيماي متفاوت Yak-141 و F-35 را منتشر ساخت.

تكنولوژي مخفي‏كاري از رادار كه در F-35 به كار رفته است، شناسايي آن به وسيلهء رادارهاي برد كوتاه را بسيار دشوار مي‏سازد. برخي از سامانه‏هاي بهبوديافته نسبت به هواپيماهايي كه امروز در حال خدمت هستند، عبارتند از:

* تكنولوژي مخفي‏كاري با پايداري بالا و نياز كم به تعمير و نگهداري

* يكپارچه‏سازي گيرنده‏هاي اطلاعات لحظه‏اي و گيرنده‏هاي اطلاعات خارج از دسترس (Off & Onboard) جهت افزايش هوشياري خلبان از موقعيتش در آسمان و بهبود شناسايي اهداف و دقت در هدفگيري تسليحات و پخش سريع اطلاعات به ساير مراكز كنترل و فرماندهي.

* قابليت انتقال بسيار سريع اطلاعات با استاندارد IEEE-1394b و كانال فيبر نوري.

* هزينه‏هاي اندك در طول مدت خدمت

* سيستم شناسايي صداي خلبان، كه بدينوسيله، توانايي خلبان جهت كار با هواپيما بسيار آسان مي‎شود. F-35 اولين هواپيماي جنگي در نيروي هوايي ايالات متحده مي‏باشد كه به چنين سامانه‏اي مجهز گشته است.

نمایشگر تمام رنگی سربالای (HUD) تعبیه شده در داخل کلاه خلبان جنگندهء اف35

اگرچه نمايشگرهاي تعبيه شده درون كلاه خلبان (helmet-mounted displays) پيشتر در برخي از جنگنده‏هاي نسل چهارم نظير JAS 39 Gripen سوئدي به كار گرفته شده بودند، اما F-35 اولين جنگنده‏اي در جهان محسوب مي‏‎شود به جز آن، درون كلاه خلبان، نمايشگر سربالا (HUD) را نيز نصب كرده است.

به اميد خدا ادامه دارد.